Adga Aha O-biŋ Egŋo – Incest in Eggon Land

By Luka Masin Esquire

Moarehwĩ a yi Moa-Egŋo la o kpo ayakplo kyekye.Aba Egŋo a bmi otum nga a bmi lo se.A kpó otum le, a kpo lo adzadzi a sku esõ kpaŋ la ayaŋ akyakyeŋ.Embyi mo a yi Moa-Egŋola o kpo ayakplo wayawaya mbo. Embyi mo a yi Moa-Egŋo la o ri fi a-he, ofi a-mi mbo. Embyi mo a yi Moa-Egŋo la o kpo ayakplo ba eshre mbo.Mo a bmi la adga aha mbo ku-ku.Mo a kló adga aha mbo kpaŋ.

Adga aha angyiŋ a wo ba anáŋ-alanom a lā anáŋ-alashle. Ombole ba anáŋ-alashle a da anáŋ-alanom a núm ta-la aŋa. Ombole alo angyiŋ a wo ba ada ta-la anwye a núm ta-la anwye baŋ alashle. Ombole ba ada ta-la anwye baŋ alanom mvye a pru a num ta-la ashe akyakyeŋ. Nga alo angyiŋ a sa a wo ba moanáŋ-álanom aha a pru a núm ta-la ashe akyakyeŋ. Ekplo helo e wo embga ebibi angyiŋ o-biŋEgŋo. Ekplo helo e la e khwó onáŋ.Alo e la e jgi ogu, la osku ta-la obiŋ ambo mvye.Adga aha a dzu anáŋ a num ta-la ashe anáŋ. Aŋo o wo abi ekaŋa nga boŋ o ká ashe ombole anwye ba anóŋ a kló dzidzidzi nga boŋ ambo o sa o lum pa-la aŋa?

Obaoha, adga aha angyiŋ a wo o tla o kpo og’ba okyokyeŋ. O dzu, owo ba are la a kpó olu a sa a kpó ololo le, aŋa a kpó adga aha angyiŋ. Owo ba are la a kpó Eyesu a sa a kpó otum Eshitaŋ le, aŋa a kpó adga aha angyiŋ. Are la a wó a-yimom a khwo nga a sa a zi e-vbu mgbyiŋ le, aŋa a kpó adga aha angyiŋ. Owo boŋ o wo ba Ekristi nga o sa o wó a-zhli le, aŋo o kpó adga aha angyiŋ. Adga aha angyiŋ a tpi obiŋEgŋo ayi ohuhuhi kpaŋ.Moare la a ri algo Moa-Egŋo nga a sa a ri algo ba ábyibyli le, mo a kpó adga aha angyiŋ. Aŋo aba Egŋo ba amo a mvygi ŋo la algori ba Egŋo nga ŋo o sa o shri algori moanwye Egŋo o ygi ebuatsa .Aŋo o kpó adga aha angyiŋ ekahe.Ekplo ayiekŋre! Moa-Egŋo a la a ri emvye mbo okyku ba amo a la a kpó emvye ba adga aha angyiŋ.Mo a la a kpó adga aha e-mvye. Ekplo eshriongro! Aba Egŋo a sa a lā aba Egŋo u-kũ.

E da gi e ka eka obubi ba adga aha a wo eka ekplo la e kpo o-gbyi, eka ba Akpa Esesla a lu. Ekplo lo e kpo pa-la moanwye Adawuda aha la a ri Amno ta-la Atama.Anwyealanom ba Adawuda Absalom a wo la azba anáŋ-alashle akyeŋ ma ba eshko baŋ e ri Atama. Akyeŋ e-shki moanwye-álanom ba Adawuda ahwõ, la a ri Amno, a kpo oklo ba eshra pa-la aŋa. Aŋa (Amno lo) a klo Atama a gre eshri nga eg’ba e vu ŋa okyku lo, okyku eshi mbo a ka lo a wo eheŋkyeŋ baŋ a hwiŋ eshri baŋ mbo; eka baŋ a wo eyianwyeshe la a yi areanom a ka mbo nga, mo a nyim ŋa o yi okro moareanom. Ambo aŋa (Amno lo) a wo la akyiŋazba akyeŋ ma, la a bmye anvybe a gre eshri eshko baŋ e ri Ojonadaba, anwyealanom ba anáŋ Adawuda alanom la a ri Ashama.

Ojonadaba a nyuŋ Amno alumile, “Aŋo o wo anwyealanom ba areŋ angyiŋ, egyigyiloambo e-nuenum pyeŋ me e ka ŋo o dzu la esõetpiayi. Eshi e kpo?” Ame e kló e kpo eshra Atama, anáŋ-alashle ba Absalom anime-alanom ba ashe hwõ,” aŋa atnoma. Ojonadaba a nyuŋ ŋa alumile, “O kpo eda ákpro o lu mā aŋo o wo oshye mbo nga o yi o núm a-gbudu. O-mba ba adoŋ a ba a ka ŋo le, o lu ta-la aŋa mā, ‘Ababgasha o vẽ anime-alashle Atama daŋ a ba a shri algo a da me e ri. Ame e kló daŋ a kpo algo lo a-he o-kro ba ame e ká ŋa, nga daŋ a shri lo a tno me ababgo baŋ.’” Okyku ekahe Amno a kpo eda ákpro mā aŋa a nó nga a gre a ya a núm a-gadu.

Areŋ Adawuda a gre okyku o ka ŋa, nga Amno a nyuŋ ŋa a lu mā, “Babga dne a-mo o da Atama a ba a ta me ágbroakla fi a-he o-kro ba ame e ká ŋa, nga le daŋ a shri lo a kom me ababgo baŋ.” Okyku ekahe Adawuda a da atuŋ a gbu Atama e-sakpa alumile: “O yi odne Amno nga o kpo algokyeŋ daŋ a ri.” Aŋa (Atama) a gre amilo nga a ka Amno a lum a-gadu. Aŋa a tslo ágbrotsa álabzekyeŋ, a hwim lo, nga a ta ágbroakla fi ta-la alo a-milo o-kro ba Amno a ká ŋa. Nga aŋa a ta ágbroakla lo nga a se lo a-dzo a kom ŋa baŋ a táŋ, ambo aŋa a tla a ri lo. Aŋa (Amno) a lu mā, “O kyi areŋa ambo abgo daŋ a yi eŋa” — nga areŋa ambo a zhiŋ ogbu. Nga Amno a nyuŋ Atama a lu mi mā, “O shri ágbroakla lo o ba agadu me a-he nga o shri lo o da ame ababgo boŋ.” Aŋa a sko ágbroakla lo nga a shri lo a gre okro baŋ.Eka baŋ a shri lo a tno ŋa nga, Amno a ta ŋa a kõ gbga nga alumile, “O lu me o ba agadu!”

“Ombo,” aŋa a lu. “O vu me o-mgbybi o da me e kpo edgu otum ádzro he mbo! Alo o wo ekplo eshriongro angyiŋ (o-biŋ Esrayila)!

Ame e kpo anyu e dzú e-shki e hwilé eg’ba e gbú nga?Nga aŋo — ó ba o gbu ándzi kpaŋ o-biŋ Esrayila.Babga dne a-mo, o kpla egba ta-la areŋ, nga ame e yi nzhenzheŋ baŋ á ba á shri me a doŋ.”Ambo Amno a tla a gŋo ovẽ baŋ; nga okyku baŋ a wo oshye a gre Atama nga, aŋa a kpo oshye a gre ŋa nga a vu ŋa o-g’ga a la ŋa. Nga Amno a kló a gŋo ehpyi baŋ e-sõ baŋ mbo kpaŋ; ohuhuhi nga aŋa a kló o ka eyi baŋ mbo ku-ku nga a tla ŋa a gre eka baŋ a klo ŋa a-yga.A nyuŋ ŋa mā ami, “A zgi edzi shoŋ!” “Ombo,” Atama atnoma. “O kyku me o tá e-dzi ekahe o wo ababi o gre ekplo boŋ o kpo ohuhuhi hi!” Ambo Amno a tla a gŋo ekplo baŋ a lú; aŋa a bzi awahrẽ ba eshri baŋ etitli a daŋ a ba nga a nyuŋ ŋa alumile, “O se ashe he o sku egiayi me! O kyku ŋa o tá e-dzi nga o tra ayiazhẽ!” Awahrẽ lo a mu ŋa a tá e-dzi nga a klu azhẽ.

Atama a ygi ariga agre la a zõ a fú o-biŋ nga ba abgo lo ambo a zõ, edgu anzho helo angyiŋ moanwye-álashle ba areŋ (la a yi areanom a ka mbo a la a ygí lo o-biŋ Esrayila) e-nda milo. Atama a fa otutuŋ a shki eŋa e-shri, a d’re ariga agre baŋ, nga a shri abgo a shum ayi baŋ nga awuokũ a sõ ozhẽ a gre. O-mba ba anáŋ-alanom Absalom a ka ŋa nga, a zhĩ alumile, “Amno a vu ŋo a la?Babgasha, anime-alashle, o da lo o tpi ŋo esõ ayi gre eshri mbo. Aŋa a wo anóŋ-alanom ba ashe hwõ angyiŋ, okyku ekahe o lu lo o da arekyeŋ mbo.” Okyku ekahe Atama a dzú o-dne Absalom, la esõebmye nga a dzu ambambga.O-mba ba Areŋ Adawuda a gŋo ekplo la e kpo nga, aŋa atpiesõayi.Nga Absalom a kló a ka eyi Amno mbo ku-ku okyku baŋ a vu anáŋ-alashle Atama a la o-g’ga ma-me nga aŋa a kplá egba ka-la Amno mbo.

A-mbla ba éyi eha nga Absalom a da mo a yla ékylu baŋ amasẽ o-sku ba Abla Ahazo, osusku ta-la osku ba Eframu, nga aŋa a bzi moanwye areŋ álanom pyeŋ okyku o yi amilo. Aŋa (Absalom) a gre okro Areŋ Adawuda nga alumile, “Aŋo Anyuŋ Areŋ, ame e da mo a ylá ékylu me amasẽ. Aŋo pa-la moandak’po esakpa boŋ e ba e kpo ovye ba oriabgo lo a-mi?”“Ombo, anwyealanom me,” areŋ atnoma. “Alo ó wo ŋo ewu endzendze owo ba agi mvye e gre lo.” Absalom a ta omyomyeŋ, ambo areŋ a tla a bmi ta-la aŋa, nga aŋa a lu mā Absalom a so a yi eŋa (a-mbla baŋ a fa anyuadzi a ygi ŋa a khwo). Ambo Absalom alumile, “O wo ekahe, bgu, aŋo ó bmi ó da anime-alanom Amno á ba lo a-mi?” “Okyku eshi aŋa a yí lo?” areŋ a zhĩ.

Ambo Absalom abreayi a ta ebrebre kekeŋ tsa ba Adawuda a bmi a da Amno ta-la moanáŋ-álanom áhwõ mvye ambo a gre ta-la Absalom dne a-mo. Absalom a kpo oriabgo edgu ba areŋ-kyeŋ angyiŋ nga (Absalom) a jgu moawaŋre baŋ odaŋ alumile: “E zga ayi e ka omba ba Amno a wa amyi akpoayi endzendze, nga le o-mba ba ame e shri anyu e di gu, e bga ŋa. E kpo eyli mbo.Ame é yga ewu lo é tnó e-shri me ababgo me.E kpo osheŋayi adzadzi nga e kpo ndzindziŋ mbo!”Okyku ekahe moawaŋre lo a kpo otum la odaŋ ba Absalom a shri a da mo nga mo a bga Amno.Moanwye-álanom ba Adawuda áhwõ la a ra a vu ényma mo abgo nga moanwye areŋ lo a ghwo odga a-hpye hu.

O-mba ba amo a wó o-zhẽ a yí odne nga, moare a lu a da Adawuda mā: “Absalom a bga moanwye boŋ (areŋ) álanom mvye — akyeŋ e-shki mo a ra mbo!” Areŋ a kso angyeŋ, a d’re anzho a sku eg’ba baŋ la esõng’ba, nga a sko eŋa a sheŋ o-biŋ. Moawaŋre la a wó a-milo ka-la aŋa ambo a dle anzho mo. Ambo Ojonadaba, anwyealanom ba anáŋ Adawuda alanom la a ri Ashama, alumile, “Aŋo (adimeodne) Anyuŋ Areŋ, mo a bga moanwye boŋ álanom mvye angyiŋ mbo. Amno sha a kpu. Aŋo o kpó o gbú boŋ o lú ekplo helo owo boŋ o ka eka ba Absalom a sheŋ a shri aga baŋ a zga ba o kpo ekplo helo o zgí o-mbomba ba Amno a vu anáŋ-alashle Atama a la o-g’ga mi. Okyku ekahe adimeodne areŋ o bmi ta-la oshpa mo a lu mā moanwye boŋ álanom mvye angyiŋ a kpu hi mbo; mo a bga Amno sha.”

O-mba helo nga Absalom a knye a gre eŋa shraŋ. O dzú o-mba helo dle nga anwyeako la a wó o-tum o-mba lo a ka anyuŋ eshki moarehwĩ a gyle a zgi akũ a sõ ozhẽ la o zgí o-sku ba Ahoronayim a bá kpyikpyikpybi. Aŋa a gre okro areŋ nga a lu ekplo baŋ a ka. Ojonadaba a nyuŋ Adawuda alumile, “O ka moanwye boŋ (areŋ) álanom á ba mi, eka ba ame e lu mā moami a bá.”E-buebu baŋ a lú ekahelo a khwó sha nga, moanwye Adawuda álanom lo a gbú o-dne; mo afuabgo awuokũ, nga areŋ Adawuda ta-la moandak’po esakpa baŋ awuokũ ayionono. Ambo Absalom a knye mve a gre okro areŋ ba Ageshu, la a ri Atlamayi anwye Amihuda alanom. Adawuda a sko omba endzendze angyiŋ a zhle anwye baŋ alanom Amno; a-mbla ba Absalom a knye a gre okro Ageshu nga, a dzú a-milo éyi etra, ambo a-mbla ba esõ e dum areŋ e-ku ba Amno e khwo nga, esõ e shraŋ Adawuda pa-la anwyealanom baŋ Absalom.

Egŋo e gno! Agimi e ká otpiayi, la obubi, la ojgiodga, la oyla ta-la otsla, la ewu ta-la awluzha ba Adga Aha e-ma!Moa-Egŋo byi ndzendze a kpo adga aha sha mbo ambo mo a rí la abgo ahaha, nga a ká okro la ayi anyi.Nga mo a vyé egyigyi ba amo agreabgo.Egŋo, owo ba agi e kyi adga aha abgo mbo, nga e kyi o ri atku aha abgo mbo, nga e kyi ambyla, la anduŋ, la oriayi, ta-la o tpi egyi ayi ta-la o sko egyi o shri o gbmo abgo mbo le, gi e ka ewu awombo.Ahogbrẽ a da gi ekaebmye nga e ghwo obiŋ e-shko ba Eyesu. Ahogbrẽ a ka ayiekŋre byi Egŋo EBE!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: